تقریبا بیشترشهرها و طبیعت زیبای کشورم را دیده ام اما مشاهده دریاچه پریشان با ذهنیاتی که از قبل داشتم کاملا متفاوت بود در جغرافیای دبیرستان دهه 40 مطالب زیادی خوانده بودم و در سفرهوائی تابستان57 که از مشهد و کرمان عازم یزد بودیم، مهماندارهواپیما اعلام کرد مسافرین محترم سمت راست میتوانند دریاچه زیبای پریشان را از پنچره تماشا کنند و من برای اولین بار در آنروز دریاچه پریشان را دیدم که چه باشکوه می درخشید  و اثری از پریشانی نداشت اما امروز آب های گسترده اش جای خود را به گله گوسفندان و بوته زارها و درختان داده و تنها حوضچه هائی انباشته از آب باران شب پیش در آن دیده می شد.

          نمیدانم از آخرین باری که  دریاچه های خزر، نئور، اوان، ولشت و هفت برم  را دیدم چه تغییراتی در آنها بوجود آمده است آیا در کم آبی و یا بی آبی آنها عوامل انسانی دخیلند (و یا به گفته دانشمندان) سیکل آب و هوائی نامهربانی خود را بیشتر متوجه این قسمت از زمین نموده است. مادر بزرگم که متولد 1277 بودند می گفتند زمان تولد پدرت در 4دی1305 برف سنگینی باریده بود بطوریکه بیرون رفتن از اتاق غیرممکن و ساکنان کوچه بید آباد یزد از راه پشت بامها روی برفهای انباشته و فشرده کوچه ها تردد می کردند مادربزرگم به نقل از اجدادشان می گفتند در میدانشاه سابق (میدان بعثت بعد ازانقلاب و چهار راه مصطفی خمینی فعلی) بین کوچه پیر علم و میدان که اطرافش  تکیه بود علمی نصب و این محل معروف به پیرعلم  بوده و کوچه هنوز هم به همین نام نامیده می شود در هفتادمین روز بهار برف شدیدی می بارد که برای این اتفاق  کم سابقه شعری هم سروده اند و بیت آخر آن این است

هفتاد، یک برف افتاد.       بحق این پیر، بقد این میل

         در زمان کودکی و نو جوانی من، در  دهه 40 و50 از نیمه آبان سرما و بارش برف و باران و یخبندان، بویژه  آب حوضها و زمینهای کشاورزی  آغاز و تا نیمه بهمن ماه ادامه داشت پس از آن با گرم شدن هوا، بخار از زیر زمین و برفهای موجود در سطح زمین بهوا بلند می شد و به اصطلاح عوام زهر هوا شکسته شده و (خرم) خورم یا هورم زمین بیرون می آمد

         متاسفانه عوامل انسانی نیز خود عامل مؤثری در تخریب محیط زیست می باشد بطوریکه آقای پاکاری محیط بان منطقه دریاچه پریشان می گفتند حفر بیش از هزار حلقه چاه عمیق موجب خشکی بیش از ده چشمه آب شیرین منجمله چشمه های قلعه نارنجی، آب سیرو، جمشیدی، پلک که داخل نهر جوی عریان شده و دریاچه پریشان را زنده نگهمیداشت شد. عوامل دیگری نیز تاثر گذارند که از ذکر آنها خود داری می گردد زیرا دلسوزان محیط زیست پیگیر و پیوسته برای هموطنان موارد را یاد آوری مینمایند. 

           آب چشمه ها از سال 79 کاهش و در سالهای 1375 الی 1386 بکلی خشک شد        

نمائی از دریاچه پریشان در تاریخ6فروردین94

عمارت زیبای شکاربانی محیط ریست دریاچه پریشان کازرون که بر بالای آن هزاران پرنده آشیانه ساخته اند6فروردین94

           بهرحال دیدن دریاچه پریشان در آن شرایط جمع ما را نیز پریشان نمود.

         و اما علت نامگذاری پریشان برای دریاچه بطوریکه آقای پا کاری می گفتند، در زمان حکومتهای ملوک و طوایفی حاکم و مالک این منطقه شیخ عربی بوده است که دخترش بنام پریشان به بیماری روانی مبتلا بود بطوریکه خود را از دید محارم پنهان نمی نموده است. شیخ اعلام می کند هر کس دخترش را درمان کند به دامادی وی مفتخر، در غیر اینصورت سرش را خواهد زد و حکیمانی چند در این راه جان خود را از دست میدهند تا اینکه طبیبی دختر را معالجه و بعدها این دختر بجای پدر، مالک این خطه و دریاچه از آن ببعد، پریشان نامیده شد.     

دریاچه پریشان 47000هکتار مساحت داشت ودر سالهای .......  1058 هکتار اززمینهای اشغالی توسط سودجویان پس گرفته  شد که باید به رقم ذکر شده افزوده شود. این دریاچه در زمان حیاط پذیرای 150 الی 160 گونه پرنده در فصل زمستان بود.اکنون بالغ بر .......کنجشک در بالای برج شکاربانی آشیانه ساخته و با روشنی هوا همراه با پرواز توام با سر و صدای زیاد محل را بیکی از جذابترین مناطق طبیعی مبدل ساخته اند.

 fa.wikipedia.org/wiki دریاچه زیبای اوان در نیمه شمالی الموت، در دامنه کوه خشچال، در فاصله ۷۵ کیلومتری قزوین و در میان میان چهار روستای اوان، وربن، زواردشت و زرآباد شهر قزوین قرار دارد

. traveller.blogfa.com/8902.aspx دریاچه ولشت  در ۱۸ کیلومتری جنوب غرب شهرستان چالوس و ۱۰ کیلومتری شمال مرزن آباد قراردارد. ابعاد حدودی دریاچه با توجه به شکل نامنظم آن ۷۰۰ متر طول و ۳۵۰ متر عرض می باشد.

 fa.wikipedia.org/wiki/ مجموعه دریاچه های هفت برم در ۵۵ کیلومتری باختر شیراز و شمال شرقی منطقه حفاظت شده ارژن و پریشان . ازطریق جاده‌ای فرعی جنب پل قره آقاچ بعد از خان زنیان که تا جاده اصلی شیراز - کازرون ۲۲ کیلومتر فاصله دارد

 fa.wikipedia.org/wiki دریاچه نِئور بین شهر اردبیل و شهر خلخال در استان اردبیل واقع است.این دریاچه در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به‌طرف خلخال در یکی از دره‌های کوهستان باغرو و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا با مساحتی بالغ بر ۲۱۰ هکتار مشتمل بر دو دریاچه کوچک و بزرگ است که در فصل بهار به هم می‌پیوندند و دریاچه واحد را به وجود می‌آورند و عمق متوسط ۵ متر است.

باتشکر از سایت های مذکور که اطلاعات کاملی را در زمینه های فوق متذکر شده اند