به نقل از: استاد محمد ناصرترک دبیربازنشسته ادبیات دبیرستانهای یزد وفرزند شادروان محمد حسین ناصر ترک شاعرتوانای یزد.

       در آخرین شب سال 1319 که فردای آن روز،  نوروزسال1320بود مرحوم محمدحسین ناصر ترک شاعربلند آوازه یزد با جمعی ازاکابرشهر منجمله آقایان آسیدغفور، حاجی محمد گلشن، آشیخ مهدی طاهری، آقا صادق کراوغلی و..... با حضورحاکم وقت بنام سرهنگ پاشاخان مبشر گردهم آمده بودند(پاشاخان باجناغ رضا شاه وهمسراشرف السلطنه دریزد تبعید بود) پاشاخان خطاب به شادروان ناصرمی گوید "طاقت گرمای یزد را ندارم وامسال بهرشکل است از این شهر میروم ایشان میگویند به ده بالا ویا طزرجان بروید.حاکم می گوید راه ماشین رونیست ورفت وآمد سخت است آن زنده یاد می گویند شما برای رفاه وخدمات وآبادانی آمده اید بنابراین جاده را بسازید، امشب هم (بااشاره به جمع حاضر) پولدارها دراینجا حضوردارند، فرداهم عباس استادان را که جوان درستی است برای رتق و فتق امور می آورم.همان لحظه بیست وهفت هزارتومان جمع می شود وبلافاصله کارآغاز می گردد عکسهای زیر که ازآلبوم خانوادگی سرکارخانم اقدس بقائی یزدی دراختیاراینجانب قرارگرفته بیانگرتلاش وهمت وپشتکارهمه جانبه مردم شریف یزد می باشد. 

 با تشکر از سرکارعلیه خانم اقدس بقائی یزدی که عکسها را دراختیار اینجانب قرار دادند

سایت یزد فردا  1 مرداد 1391  وبچه های کویرشماره 3  بتاریخ آبان 91 نیز با گزیده ای از مطلب فوق به مواردی اشاره میکنند که عینا ذکر  می گردد.

         سایت یزد فردا   درپایان مطلب اضافه می کند ".......... آنگونه که در زیر یکی از تصاویر توضیح داده شده است که تصویر در تاریخ بیستم خردادماه 1320 در محل مدرسه ده بالا در زمان افتتاح راه ییلاقی که به همت و زحمات و مراقبت سرهنگ پاشا خان فرماندار وقت یزد پس از پنج ماه ساخته شدبرداشته شده است

امضاءاین یادداشت مربوط به تاریخ 1321.10.18 می باشد که اگر فرض را بر ثبت دقیق یادداشت زیر تصویر قرار دهیم نشست مورد نظر در ابتدای این یادداشت در دی ماه 1319 انجام شده بوده و تاریخ شروع پروژه دی ماه 1319  و اتمام 20 خردادماه 1320 بوده است و در صورت اینکه نویسنده توضیحات زیر تصویر که پس از یکسال از ثبت تصویر اقدام به درج توضیحات نموده است تاریخ مراسم افتتاح را اشتباه ثبت نموده باشد مراسم افتتاح در مردادماه 1320 صحیح می باشد .

به هر حال احداث این راه باعث شد تا تعداد بیشتری از مردمان ساکن در کویر بتوانند با طی مسیری نسبتا کوتاه خود را به منطقه ای خوش آب و هوا برسانند وخود را از گرمای کشنده تابستان کویر نجات دهند . "

          بچه های کویر "............ واما احداث راه ده بالا با مخالفت مردم ده بالا مواجه شد. مرحوم کاظم استادان درمورد احداث این راه به نقل از پدرش می گفت: به دلیل مخالفت اهالی ده بالا با احداث راه یزد به ده بالا ، مرحوم استادان امامزاده ای در ورودی ده بالا ایجاد کرد تا بهانه را از دست ده بالائی ها بگیرد و بگوید مردم یزد برای زیارت امامزاده می خواهند به اینجا بیایند و ما در حال درست کردن مسیر برای زیارتیم. به این صورت بهانه اعتراض مردم آن منطقه را خنثی کرد.

          جلد اول کتاب انقلاب اسلامی دریزد نیز در صفحه 205 به این نکته اشاره دارد:" گویا زیارتگاه علمک در ابتدای ده بالا از اختراعات استادان است "

         استاد حسین بشارت نویسنده و یزد شناس در مورد ایجاد راه ده بالا می گوید: " سرهنگ  مباشر عنایتی به استادان داشت و او را بعنوان مباشر این کار انتخاب کرد استادان پیش از این کارمند ثبت وشاپوری رئیس اداره ثبت یزد بود

             ( لازم به ذکر است که من در سن ده سالکی یعنی بیست سال بعد از احداث راه از پدرم سؤال کردم  این علم چرا همیشه روی این کوه است و ایشان جواب دادند سنگی در اینجاست که می گویند چای پای اسب یکی از امامان است، عده ای آنرا متنسب به اسب علی ابن ابیطالب ع می دانند، درحالیکه اسب آن بزرگوار که یک پا نداشته است. در زمانهای قدیم حجاران هنرمندی در نقاط مختلف منجمله چوپانان آثاری خلق کرده اند بهر حال باید با مراجعه به کتب تاریخی جواب درست را پیدا نمود.

             ما از ماشین پیاده شده و جای پای اسب را در داخل یک سنگ مشاهده کردیم. پدر اضافه کردند این علم هم آقای استادان نصب کردند. آنروز من مرحوم استدان را نمی شناختم و فکر می کردم چند بناء علم را در این مکان قرار داده اند.  بعد ها احتمالا دهه 40 یا 50 بود که گنبدی هم بر روی آن ساخته شد.  مرآت)

        اسامی در طول مسیر طزرجان یزد لطفا در صورت اشکال اطلاع دهند تا تصحیح گردد

        1- حسینیه 2- پاچنار 3- سرخیم 4- پل بنافتی 5- 12 مون 6- باقی آباد 7- مزرعه مستوفی (.........) 8- آشنایی 9- علموک 10- دیدار 11- دره زنجیر 12- گدار شیشه 500 متری آب انباروک 13-  جاده فرعی ثانی‌آباد مهریزو طزنج 14- گدار گیگون 1 کیلومتری اسخوک 15- بادگز بالا ( الماس کوهستان فعلی) 16- باد گز پائین  17- پوزه دوو 18- دوو بالا 19- دوو پائین  20- وافور آباد کوک 21- استخوک 22- قهوه خونک 34- کوه تفت 35- تفت

         با تشکر از آقایان حسین بشارت، اکبرهمدانیان .